تبليغاتX
آيين و اسطوره هاي ايراني - درخت زندگي و تمدن جيرفت

 

                         

 

بنا به پيشنهاد ستاد برگزاري همايش تمدن جيرفت ،ساخت كليپ 5 دقيقه اي را براي معرفي نقوش باستاني جيرفت آغاز نمودم ، زماني كه مشغول ضبط نقش هاي به جا مانده بر ظروف جيرفت بودم با خود انديشيدم كه اين نقوش تا چه اندازه ريشه در باورهاي كهن و اسطوره اي دارد .شكي نيست كه سازندگان اين ظروف با استفاده از نماد و نشانه هاي موجود سعي در به تصوير در آوردن اعتقادات مقدس خود داشته اند .

 

بيش از هر چيز ديگر نظرم به نقش درخت زندگي و پاسداران جاودانه اش جلب شد . نقشي كه در اكثر منابع مكتوب ، آن را به تمدن بين النهرين ( سومر ) نسبت داده اند كه از مهمترين اين منابع مي توان به افكار و ايده هاي ميرچاد الياده اشاره داشت كه در اثبات نظر خويش اصرار دارد .

 

درخت زندگي كه در تصاوير و نقوش ،در ميان نگاهبانانش كه معمولا دو راهب و كاهن و يا دو جانور افسانه اي مانند (شير ، بز و...) هستند، قرار  گرفته است  كه رمز نيروي مقدس است ، براي چيدن ميوه هايش كه از آن طول عمر به دست مي آيد ، بايد با نگاهبانش درآويخت .هر كه در اين نبرد پيروز شود ، به مرتبه اي فوق انساني دست مي يابد يعني جاودانه و ناميرا و بي مرگ مي شود . د سفر تكوين ، فصل 3 آيه 22 از عهد عتيق آمده است : يهوه گفت ، اينك آدم نظر به دانستن نيك و بد ، چون يك تن از ما شده است . پس حال مبادا كه دست دراز كرده ، هم از درخت زندگي ميوه چيده بخورد و تا ابد زنده ماند ...

 

                     

 

هنگام تصوير برداري ظروفي 5000 ساله را در دست گرفته و به دقت مي نگريستم ، گويي انرژي كيهاني از درخت زندگي بر من وارد شد ، شيفته و حيران در جاي خود مانده و به آن نقوش اسرار آميز چشم دوخته بودم .

 

از متصدي و ساير كارشناسان، كه به اين ظروف عشق مي ورزيدند شنيدم كه  پيشينه اين آثار به پيش از تمدن بين النهرين بازمي گردد ، و امكان آن هست كه فلسفه درخت زندگي و نگاهبانان هميشه بيدارش متعلق به ايران باشد . اي كاش محققان و باستان شناساني كه از اين مهم مطلع هستند سعي در معرفي هر چه بهتر آن كنند .

 

در طول برگزاري همايش نيز استادي بزرگوار وجود نقوش اسطوره اي جيرفت را اتفاقي معمولي بيان كرده و مدعي شدند كه  اين نقوش نگرش ساده و روزمره مردمان آن  سرزمين مي باشد و نمي تواند نماد يا نشانه اي از باور و اعتقادات و حتي رويدادهاي اسطوره اي باشد چرا كه مردمان آنچه به چشم مي آمده تصوير كرد ه اند . مايلم از اين سرور بزرگوار پرسشي كنم كه مثلا تصوير  نبرد ميان عقاب و دو شير خشمگين ، ايستادن يك گاو بر سر دو بز با شاخ هاي تيز و برنده ، جدال دو مار پيچان با شير ، نبرد گاوي كه در اژدها آميخته يا مردي كه بر كمر شيري ايستاده و نيايش مي كند آيا مي تواند در دنياي واقعي اتفاق افتاده باشد، آيا نمي توان اين گونه نيز تفسير كرد كه نقوش مذكور نشان و نمادي از اسطوره هاي تمدن كهن ايراني است ؟ آيا گزارش نبرد خداياني كه در قالب حيوانات معرفي و عرضه مي شوند نيست ؟

 

در پايان جا دارد تا از دكتر مجيد زاده باستان شناس ناحيه جيرفت كه سال هاست عمر خود را بر سر كشف و بررسي اين تمدن كهن گذاشته تشكر و سپاسگذاري كنم .

بخشي از كليپ جيرفت

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

 

  

+   حسن نقاشي   | 

..در استفاده از مطالب ذکر منبع الزامی است..