تبليغاتX
آيين و اسطوره هاي ايراني - مهر ايزد
 

مردم بالا دست ، چه صفايي دارند!

چشمه هاشان جوشان ، گاوهاشان شير افشان باد!

...

بي گمان در ده بالا دست ، چينه ها كوتاه است .

مردمش مي دانند كه شقايق چه گلي است .

بي گمان آنجا آبي ، آبي است .

غنچه اي مي شكفد ، اهل ده با خبرند .

چه دهي بايد باشد !

كوچه باغش پر موسيقي باد !

 

" سهراب "

 

مير چا الياده در رساله " مقدس و نا مقدس " معتقد است فلسفه بر گزاري جشن هاي آييني تكرار اتفاق نخستين است. براي نمونه جشن تيرگان، ما را به زمان اسطوره اي نبرد تيشتر فرشته باران با اپوش ديو خشكسالي مي برد ، يا جشن سده ما را به اسطوره پيدايش آتش باز مي گرداند .

 

                      جشن مهر ايزد / عكس از : حسن نقاشي

 

اين مقدمه مختصر را گفتم تا از برگزاري جشن آييني مهر ايزد در يكي از روستاهاي يزد بنويسم ، روستايي كوچك اما آباد و پر بركت در حوالي شهرستان تفت همه ساله محل برگزاري اين رسم ديرين است . با اين كه روستا سالهاست خالي از سكنه است و اهالي آن به شهر هاي بزرگ و كوچك مهاجرت كرده اند اما در زمان برگزاري مراسم ، انبوه جمعيت تماشايي است ، خاصه آنكه زمستان امسال سرماي شديد و برف و باران گمانم را به سمتي برد كه شايد مراسم برگزار نشود اما استقبال زرتشتيان ديدني بود . سكوت كوچه پس كوچه هاي خالي از رهگذر روستا به صداي گام هاي مردم در هم شكست .

 

                       جشن مهر ايزد / عكس از : احمد صراف يزد

 

چون هميشه ، صبح زود به روستا رسيديم ، ابتدا در ايوان آتشكده با دوستانمان ديداري داشتيم و آنگاه كه مردم گرد آمدند و جمعيت براي برگزاري جشن آماده شد ، ضبط مراسم را آغاز كرديم ، دلم مي خواست تا در اين چهار سالي كه به جشن مهر ايزد مي آيم فرصتي مي شد تا درميان مردم به شادي و پايكوبي بپردازم و همچون آنان غم روزگار را از ياد برده و دل و ديده صفا دهم اما از آنجا كه وظيفه من ثبت لحظه به لحظه اين آيين ناب و ديدني است ناچارم تا از چشمي دوربين نظاره گر رفتار شاد و شيرين مردم باشم .

 

در مهر ايزد كسي اجازه بد خلقي و ناراحتي ندارد ، و همانطور كه گفتم مردم به ساز و آواز مشغولند ، دست هر پير و جوان ده دايره و دف است . هر كس كه احساس مي كند توانايي خواندن دارد پيش آمده و يك دهان براي مردم مي خواند ، از آنجا كه يكي از دغدغه ها يم موسيقي اقوام و ثبت آن است ، در طول اين چهار سال موفق به ثبت و ضبط اشعاري شدم كه ريشه فارسي دري دارد و به لحاظ ادبي و تاريخي داراي ارزش هاي ممتازي است . 

 

                         جشن مهر ايزد / عكس از : احمد صراف يزد

 

بر خي مي گويند كه مهر ايزد را ديده اند ، مردي به من گفت مهر ايزد را با اسب سفيد و تعدادي سوار در كوچه هاي روستا ديده است ، زني گفت مهر ايزد را غمگين ديده است كه نشان از دوري مردم از سنت و آيين دارد ، يكي گفت مهر ايزد به آسمان رفته و در پايان جهان بر مي گردد . من از اين گفته ها درباره مهر ايزد كم نشنيدم و با توجه به سخن ايشان دريافتم كه مهر ايزد شايد ريشه در اسطوره سوشيانت يا موعود دين زرتشت دارد كه جهان را سر و سامان مي دهد . با خود مي انديشم شايد مهر ايزد يكي از همين مردمي است كه مي رقصد و پايكوبي مي كند ؟ خدا مي داند ...

 

اميدوارم با تصاويري كه در چهار سال برگزاري جشن مهر ايزد به دست آوردم بتوانم مستندي كوتاه و گويا از اين رسم ناياب و ناديده بسازم . براي اهالي روستا آرزوي سعادت و خوشبختي دارم و اميدوارم كه نسل جوان و پوياي اين قوم بتواند حافظ و نگهدار آيين هاي ارزنده نياكانمان باشد ، به قول سهراب : كوچه باغش پر موسيقي باد ...

 

 

ويدئويي از مراسم مهر ايزد ، بهمن 1386

 

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

 

 

 

+   حسن نقاشي   | 

..در استفاده از مطالب ذکر منبع الزامی است..